Kategori rehberi, Servis ve bakım
Kompresör bakım takip programı ve kontrol listesi
- Yazar
- PureField
- Yayın
- Güncelleme
Kompresör bakım takip programı, her kompresörün çalışma saatini, bakım planını, kontrol listesini, hava tankının periyodik kontrolünü ve servis raporlarını aynı cihaz kartında tutan yazılımdır. Üreticiler bakım aralığını çoğunlukla çalışma saatine göre verdiği için programın asıl işi, sayaç okumasını her ziyarette kayda almak ve sıradaki bakım tarihini bu okumaya göre güncel tutmaktır.
Kompresör bakımı neye göre planlanır?
Kompresör bakımı iki ölçüye göre planlanır: çalışma saati sayacı ve takvim. Yağ, yağ filtresi ve hava filtresi gibi değişimlerin aralığı üreticinin kılavuzunda yazar. ABD Enerji Bakanlığı'nın Federal Enerji Yönetimi Programı (FEMP) için hazırlanan işletme ve bakım rehberi de yağın üretici önerisine göre değiştirilmesini ve her ay yağdan numune alınmasını önerir.
Bir servis firması 40 müşterideki 120 kompresöre bakıyor. Teknisyen sayaç okumasını kâğıt forma yazıyor, ofis bunu Excel'e geçiriyor ve sıradaki bakımı elle hesaplıyor. Bir kompresör beklenenden fazla çalıştığında bakım saati geçiyor, kimse fark etmiyor. Programda sayaç okuması servis raporuna girer, sıradaki bakım tarihi cihaz kartında durur.
Kompresörün yanındaki hava tankı ayrı bir takvime tabidir: Türkiye'de basınçlı hava tankları, standartta başka süre yoksa en geç yılda bir periyodik kontrolden geçer. Tankı ayrı bir cihaz kaydı olarak açmak, iki takvimin karışmasını önler.
Günlük, haftalık, aylık ve yıllık kontrol listesi
FEMP rehberinin kompresör kontrol listesi bakım işlerini dört sıklığa ayırır. Üreticinin kılavuzu her zaman önce gelir; aşağıdaki liste kılavuzda yazmayabilecek rutin kontrolleri tamamlar.
| Sıklık | Kontrol |
|---|---|
| Günlük | Genel görsel kontrol ve güvenlik donanımları; kaçak arama; çalışma süresi ve sıcaklığın önceki değerlerle karşılaştırılması; kurutucunun çalışması; kompresör ve emiş havalandırması; yağın seviyesi, rengi ve basıncı; tank, drenaj noktaları ve kapanlardan kondens tahliyesi; çalışma sıcaklığının üretici değerinde olması |
| Haftalık | Emniyet ventillerinin çalışması; kayış gerginliği ve hizası; emiş filtresinin temizliği ya da değişimi; hava kullanan cihazlarda kaçak (aşınmış hortum, takılan valf, silindir salmastrası); kondens kapanlarının temizliği |
| Aylık | Motor rulmanlarının üretici talimatıyla yağlanması; yağdan numune alınması ve gerekirse yağ değişimi |
| Yıllık | Kaplinlerin çalışması ve hizası; mil keçelerinde kaçak ve aşınma; hat filtrelerinin değişimi (basınç düşümü yaklaşık 0,14–0,2 bar'ı aşınca); kompresör bağlantı ayakları |
Günlük ve haftalık maddeler genellikle işletmenin kendi personelince, yıllık işler bakım ekibi ya da servis firmasınca yapılır. Her maddenin kimde olduğunu kontrol listesine yazmak, iki tarafın da aynı maddeyi atlamasını önler.
Hava tankının periyodik kontrolü ne zaman yapılır?
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği'ne göre kompresör hava tankları, standartlarda başka süre yazmıyorsa en geç yılda bir periyodik kontrolden geçer. Yönetmelik seyyar ve sabit kompresör hava tanklarını "basınçlı hava ve gaz tankları" grubunda sayar.
- Her periyodik kontrolde muayene yapılır ve en geç yılda bir, işletme basıncıyla hidrostatik test uygulanır.
- En geç üç yılda bir ya da her önemli bakım ve onarımdan sonra, üretim standardındaki test basıncıyla (yoksa azami basıncın 1,5 katıyla) hidrostatik test yapılır.
- Kontrolü makine mühendisi, makine teknikeri gibi yönetmelikte sayılan yetkili kişiler yapar; raporda kontrolü yapanın EKİPNET kayıt numarası bulunur.
- Kontrol sonuçları ıslak ya da güvenli elektronik imzayla kayda alınır ve istendiğinde gösterilmek üzere saklanır.
Bu bölüm yönetmeliğin özetidir. Tankınız için geçerli standardı ve süreyi periyodik kontrolü yapan yetkili kişiyle doğrulayın. Takip tarafında yapılacak iş basittir: son kontrol tarihini ve raporu tankın kartına ekleyin, bir sonraki kontrol tarihini girin.
Kaçak oranı nasıl ölçülür?
Kaçak oranı, bütün hava tüketicileri kapalıyken kompresörün yükte ve boşta geçirdiği sürelerden hesaplanır. FEMP rehberine göre bakımlı bir sistemde kaçak, kompresör kapasitesinin %10'undan az olmalıdır; bakımsız sistemlerde %20–30'a çıkabilir.
Yöntem, start-stop ya da yük-boş kontrollü kompresörlerde işler: Tüketiciler kapalıyken kompresör yalnız kaçakları beslemek için yüke girer ve çıkar. Birkaç döngüde yükte geçen süre (T) ve boşta geçen süre (t) ölçülür:
Kaçak oranı (%) = T × 100 / (T + t)
Kompresör ortalama 2 dakika yükte, 6 dakika boşta kalıyorsa kaçak oranı 2 × 100 / 8 = %25'tir. Bu sayıyı her bakımda servis raporuna ölçüm değeri olarak girmek, kaçağın artıp azaldığını raporlar arasında gösterir.
Kompresör bakım kaydında hangi alanlar tutulur?
İyi bir kayıt, bir sonraki teknisyenin cihazın başına gelmeden ne bulacağını bilmesini sağlar. Çalışma saati, ölçümler ve hava tankı satırları kompresöre özgüdür; diğerleri her cihaz kaydında bulunur.
| Alan | Neden gerekli |
|---|---|
| Model, seri numarası, konum | Doğru parça ve doğru cihaz |
| Çalışma saati (her ziyarette) | Saat bazlı bakım aralığının takibi |
| Son ve sonraki bakım | Planın kaçmaması |
| Değişen parçalar | Yağ, filtre ve diğer sarf malzemenin geçmişi |
| Ölçümler | Basınç, sıcaklık, kaçak oranı; eğilim karşılaştırması |
| Hava tankı periyodik kontrolü | Tarih, rapor ve sonraki kontrol |
| Fotoğraf ve imza | İşin yapıldığının kanıtı |
PureField'de kompresör bakımı nasıl takip edilir?
PureField teknik servis modülünde her kompresör ve hava tankı QR kodlu bir cihaz kartıdır. Kart, garantiyi, sonraki bakım tarihini, dokümanları (periyodik kontrol raporu dahil) ve servis geçmişini bir arada tutar.
- Ölçüm değerleri ve grafik: Teknisyen mobil servis raporuna şirketinizin tanımladığı ölçüm değerlerini girer; örneğin çalışma saati sayacı, basınç ya da kaçak oranı. PDF'te bu değerler tablo olarak ve cihazın son raporlarından çizilen "Ölçüm analizi" grafiğiyle basılır.
- Kontrol listesi: Haftalık ya da yıllık kontrol maddeleri kontrol listesi şablonu olarak rapora eklenir; teknisyen raporu fotoğraf ve imzayla kapatır.
- Rapor müşteriye: Rapor kaydedilince PDF ekli e-posta formdaki adreslere kendiliğinden gider; tamamlanan servis raporundan fatura kesilir.
- Bakım hatırlatması: Sonraki bakım tarihine göre müşteriye ve servis ekibine hatırlatma e-postası gider; iş emrini ekibiniz açar.
- AI Önerisi: Hesabınızda açıksa, mobil rapor formundaki kart cihazın son üç raporuna bakıp öneri, öncelik ve kontrol maddeleri yazar; teknisyen formu kendisi doldurur.
- Kurulu cihaz geliri: Kurulu cihazlar her sabah taranır; yaklaşan ya da geciken bakım, sarf ve yedek parça, bakım sözleşmesi yenilemesi ve servis raporundaki "değişim önerilir" bulgusu gelir fırsatı olarak listelenir. PurePioneer ve PureExecutive paketlerine dahildir.
Kompresör satan ve servisini veren firmalar için ayrıntı endüstriyel makine servis ve yedek parça sayfasında.
Kanıtlar
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (güncel metin, EK-III 23.12.2025 değişikliğiyle)
- Basınçlı hava ve gaz tankları için standartta süre yoksa en geç 1 yıl (EK-III Tablo-1 ve dipnot 2), muayene ve hidrostatik test koşulları (EK-III 2.1.1), yetkili kişiler (EK-III 2.1.6), kayıt ve EKİPNET numarası (Madde 7). Kaynak: mevzuat.gov.tr
- FEMP işletme ve bakım rehberi, Release 3.0 (ABD Enerji Bakanlığı, 2010)
- Kaçak oranı yöntemi ve %10 / %20–30 değerleri (§9.11.5.5), yağ ve kondens bakımı (§9.11.6), günlük, haftalık, aylık ve yıllık kompresör kontrol listesi (§9.11.11). Kaynak: pnnl.gov
- Ölçüm analizi grafiği
- Mobil servis raporunda tanımlanan ölçüm değerleri PDF'te tablo ve cihazın son raporlarından çizilen çizgi grafik olarak basılır.
- Otomatik rapor e-postası
- Rapor kaydedilince PDF ekli e-posta müşteriye kendiliğinden gider.
- Kurulu cihaz geliri
- Kurulu cihazlar her sabah bakım, sarf, yedek parça ve sözleşme yenilemesi için taranır; PurePioneer ve PureExecutive paketlerine dahildir.
PureField'de bir kompresörünüze kart açın, ilk servis raporuna sayaç okumasını girin. Demo planlayın ya da 7 gün ücretsiz deneyin.
Sık sorulan sorular
Kompresör bakımı kaç saatte bir yapılır?
Kompresör hava tankının periyodik kontrolü zorunlu mu?
Kompresör kaçak testi nasıl yapılır?
Günlük kompresör kontrolünde neye bakılır?
Servis firması birden çok müşterinin kompresörünü nasıl takip eder?
İlgili bağlantılar
- PureField teknik servisQR cihaz kartı, iş emri ve servis raporu.
- Endüstriyel makine servis ve yedek parçaMakine teklifinden parça satışına.
- CMMS nedir?Bakım yönetim sisteminin tuttuğu kayıtlar ve bakım türleri.
- Periyodik bakım takip programıBakım takvimi ve hatırlatma.
- Servis raporu nasıl yazılır?Raporda olması gereken alanlar.
- Asansör bakım takip programıPeriyodik bakımı başka bir cihazda takip etmek.
