Workflow rehberi, Platform
Laboratuvarda proje yönetimi nasıl yapılır? Akreditasyon hazırlığını panoyla yürütmek
- Yazar
- PureField
- Yayın
- Güncelleme
Laboratuvarda proje yönetimi, akreditasyon hazırlığı, metot validasyonu ya da cihaz devreye alma gibi bitiş tarihi olan bir işi kartlara bölmek, her karta sorumlu ve termin vermek ve hepsini tek panoda izlemektir. Pano işi koordine eder; sonuçlar, onaylar, DÖF'ler ve dokümanlar kendi ekranlarında kaydedilir. Ekip kimin neyi ne zamana kadar yapacağını aynı yerde görür.
Laboratuvarda hangi işler proje gibi yürür?
Başlangıcı ve bitişi olan, adımları birden çok kişiye dağılan iş proje gibi yürür; her gün tekrarlanan numune analizi ise iş listesinde kalır. Laboratuvarda tipik projeler şunlardır:
| Proje | Tipik adımlar |
|---|---|
| Akreditasyon hazırlığı ve kapsam genişletme | Doküman revizyonları, validasyon dosyaları, personel yetkilendirmeleri, iç tetkik, başvuru formu |
| Metot validasyonu | Planlama, deneyler (kesinlik, doğruluk, LOD/LOQ, doğrusallık), hesaplama, rapor ve onay (§7.2.2) |
| Cihaz kurulumu ve devreye alma | Satın alma ve teslim, kurulum yeri, IQ, OQ, PQ, kalibrasyon, analist eğitimi (§6.4.4) |
| Yeni personel oryantasyonu | İlk gün, ilk hafta, gözetim altında çalışma, yetkilendirme (§6.2.5) |
| Denetim bulgularının kapatılması | Kök neden analizi, düzeltici faaliyet, kanıtların akreditasyon kuruluşuna gönderilmesi, etkinlik doğrulaması (§8.7) |
IQ, OQ ve PQ sırasıyla kurulum, işletim ve performans yeterliliğidir: cihaz doğru kuruldu mu, üreticinin belirttiği gibi çalışıyor mu, laboratuvarın kendi metodunda beklenen sonucu veriyor mu? ISO/IEC 17025, cihaz hizmete alınmadan önce belirtilen şartlara uygunluğunun doğrulanmasını ister (§6.4.4); bu üç adım, o doğrulamanın yaygın bir yoludur.
Pano neden tablo ve e-postadan daha iyi işler?
Pano, işin durumunu herkesin aynı anda gördüğü tek bir yerde tutar; tabloda ise durum, dosyayı en son kimin güncellediğine bağlıdır. Akreditasyon hazırlığından tanıdık bir hafta: kalite yöneticisi pazartesi bir Excel dosyasını günceller, sorumlulara e-posta atar, yanıtlar ayrı zincirlerde gelir. Cuma günü hangi satırın güncel olduğunu bilen yine yalnız kalite yöneticisidir.
| Konu | Tablo ve e-posta | Pano |
|---|---|---|
| Durum | Hücredeki "devam ediyor" yazısı son güncellemeyi gösterir | Kartın durduğu liste, işin aşamasıdır |
| Sorumlu ve termin | Ayrı sütunlarda; hatırlatma elle yapılır | Kartın üzerinde; termini yaklaşan ve geçen kart öne çıkar |
| Alt işler | Başka sekmelerde ya da notlarda | Kartın kontrol listesinde, her maddenin sorumlusu ve tarihiyle |
| Kararlar | E-posta zincirlerinde | Kartın yorumlarında, kimin ne zaman yazdığıyla |
| Kanıt | Klasör yolu ya da ek | Kartta kayda ya da dosyaya bağlantı |
Akreditasyon hazırlığı panosu nasıl kurulur?
Akreditasyon hazırlığı panosunu, işin aşamasını gösteren birkaç listeyle kurun ve her işi bir kart olarak açın. Örnek bir pano beş listeyle başlar: Yapılacaklar, Devam ediyor, Kontrol bekliyor, Tamamlandı ve kapsam genişletme işleri için ayrı bir Kapsam genişletme listesi. Kontrol bekliyor listesi, işi bitmiş ama ikinci bir kişinin bakmasını bekleyen kartlar içindir; kalite yöneticisi bu listeyi haftada bir boşaltır.
| Kart | Liste | Sorumlu | Kontrol listesi |
|---|---|---|---|
| Ölçüm belirsizliği bütçelerinin güncellenmesi (Nordtest) | Kontrol bekliyor | Kalite yöneticisi | Kapsamdaki her metot bir madde |
| İç tetkik bulgularının kapatılması | Tamamlandı | Kalite yöneticisi | Bağlı DÖF'ler, etkinlik doğrulaması |
| Analistlerin yeniden yetkilendirilmesi (§6.2.5) | Devam ediyor | Teknik müdür | Tanıklık planı, tekrar analiz sonuçları, yeterlilik testi performansı, yetkilendirme kararları |
| Cihaz kalibrasyon planının gözden geçirilmesi | Devam ediyor | Cihaz sorumlusu | Kromatografi cihazları, teraziler, termometreler, pipetler |
| Numune kabul talimatının revizyonu | Devam ediyor | Doküman sorumlusu | Taslak, denetleme, onay, okuma görevleri |
| Yönetimin gözden geçirmesi gündeminin hazırlanması | Yapılacaklar | Laboratuvar müdürü | Önceki eylemler, kalite hedefleri, denetim sonuçları, kaynak ihtiyaçları |
| Histamin metodunun kapsama eklenmesi: validasyon dosyası | Kapsam genişletme | Teknik müdür | Tekrarlanabilirlik, ara kesinlik, doğruluk, LOD/LOQ, ölçüm belirsizliği |
İşin türünü etiketlerle ayırın: Doküman, Cihaz, Personel, Kapsam, Denetim bulgusu, Acil. Bir etikete göre süzdüğünüzde örneğin yalnız cihaz kartları kalır.
Büyük bir kartı kontrol listesiyle bölün. Yeniden yetkilendirme kartında her analist bir madde olabilir; madde kendi sorumlusunu ve tarihini alır, büyüdüğünde ayrı bir karta dönüşür.
Belirsizlik kartının arkasındaki hesap için: Ölçüm belirsizliği nasıl hesaplanır?
Pano ile kayıt arasındaki sınır nerededir?
Pano işi koordine eder; sonuçlar, onaylar, DÖF'ler ve dokümanlar kendi ekranlarında kaydedilir ve bir kaydı karta bağlamak kaydı olduğu gibi bırakır. Örneğin "İç tetkik bulgularının kapatılması" kartı üç DÖF'e bağlıdır. Kök neden analizi, eylemler ve etkinlik doğrulaması DÖF ekranında yapılır ve orada imzalanır. Kartı Tamamlandı listesine taşımak ile DÖF'ü kapatmak iki ayrı iştir; değerlendirici kanıt olarak DÖF'ün kendisine bakar.
Bu sınır iki şeyi korur:
- Kayıt kuralları: Onay, e-imza ve denetim izi kaydın kendi ekranında işler; pano o ekrana giden yolu gösterir.
- Yetki: Karttaki bağlantı, kişinin kendi yetkisiyle açılır; personel dosyası ya da şikayet gibi kayıtları yalnız yetkilisi görür.
Panoda kim ne yapabilir?
Panoda üç rol yeter: yönetici panoyu ve üyelerini yönetir, üye kartları açar, taşır ve günceller, gözlemci okur ve yorum yazar. Görünürlük iki türlüdür: özel panoyu yalnız üyeleri görür, laboratuvar panosunu ise laboratuvardaki herkes görür ve ona katılabilir.
| Kişi | Rol |
|---|---|
| Kalite yöneticisi | Yönetici |
| Laboratuvar müdürü, teknik müdür, cihaz sorumlusu, doküman sorumlusu | Üye |
| Numune kabul sorumlusu | Gözlemci |
Akreditasyon hazırlığı gibi herkesi ilgilendiren işler için laboratuvar panosu, personel değerlendirmesi ya da bir şikayet incelemesi gibi hassas işler için özel pano açın.
Gözetim denetiminden önceki haftalar nasıl planlanır?
Gözetim denetiminden önceki haftaları denetim tarihinden geriye doğru planlayın: her haftaya kapanması gereken kartları koyun ve her haftayı Kontrol bekliyor listesini boşaltarak bitirin. Aşağıdaki plan altı haftalık bir örnektir; süreyi kapsamınıza göre ayarlayın.
| Hafta | Kapanacak işler |
|---|---|
| Denetimden 6 hafta önce | Panoyu kurun. Önceki denetimin bulguları, açık DÖF'ler ve kapsam değişiklikleri için kart açın; her karta sorumlu ve termin verin |
| 5 hafta önce | Değişen doküman revizyonlarını onaya gönderin; okuma görevleri denetimden önce tamamlansın |
| 4 hafta önce | Kalibrasyon ve ara kontrol planını gözden geçirin, süresi dolacak kalibrasyonları planlayın |
| 3 hafta önce | Personel yetkilendirmelerini ve yetkinlik izlemelerini tamamlayın, yeterlilik testi sonuçlarını değerlendirin |
| 2 hafta önce | İç tetkik bulgularını ve DÖF'leri kapatın, belirsizlik bütçelerini güncel veriyle kontrol edin |
| Son hafta | Kontrol bekliyor listesini boşaltın, değerlendiriciye göstereceğiniz kayıtları maddelere göre hazırlayın |
Her pazartesi panoyu takvim görünümünde açın ve o hafta termini olan kartlara bakın. Termini geçen kartı ya kapatın ya da yeni bir tarih ve gerekçeyle güncelleyin; değişiklik kartın geçmişinde kalır.
PureField LIMS'te projeler nasıl yürütülür?
PureField LIMS'in Projeler modülü laboratuvarın işlerini panolar, listeler ve kartlarla koordine eder; kartlar laboratuvarın kayıtlarına bağlanır.
| Konu | PureField LIMS'te |
|---|---|
| Şablonlar | Yeni pano Temel pano (Yapılacak, Yapılıyor, Tamamlandı), Akreditasyon hazırlığı, Metot validasyonu, Cihaz kurulumu ve devreye alma ya da Yeni personel oryantasyonu şablonuyla açılır; şablon açılış listelerini belirler |
| Görünümler | Pano, Tablo ve Takvim. Filtre anahtar kelime, üye, etiket ve termine göre süzer ve üç görünümde de geçerlidir |
| Kart | Üyeler, etiketler, kontrol listeleri (her maddeye atanan kişi ve bitiş tarihi; madde karta dönüştürülebilir), başlangıç ve bitiş tarihi, hatırlatıcı, kapak |
| Ekler | PDF, PNG ya da JPEG, en çok 20 MB; dosya güvenlik taramasından sonra açılır. Drive'daki dosyalar bağlantı olarak eklenir |
| İlişkili kayıt | Numune, analiz, DÖF, uygun olmayan iş, şikayet, risk, iç tetkik, YGG, cihaz, kalibrasyon işi, doküman, metot, müşteri, tedarikçi, satın alma talebi ve siparişi, stok malzemesi, numune alma planı, eğitim planı, personel, sözleşme, metot doğrulama. Kaydın numarası ve başlığı yalnız o kaydı açma yetkisi olanlara görünür |
| Kartlarım | Üyesi olduğunuz kartlar, bütün panolardan, termine göre gruplanır: termini geçenler, bugün, yarın, önümüzdeki 7 gün, daha sonra, termini olmayanlar |
| Kayıt sayfaları | Numune, DÖF, cihaz ve doküman sayfalarının altında Bu kayda bağlı kartlar bölümü |
| Bildirimler | Bir karta eklendiğinizde, bir yorumda anıldığınızda, üyesi olduğunuz ya da takip ettiğiniz kartta yorum ya da termin değişikliği olduğunda, hatırlatıcının zamanı geldiğinde ve her sabah termini 24 saat içinde olan ya da geçen kartlarınız için |
| Roller | Yönetici, Üye, Gözlemci; pano Özel ya da Laboratuvar görünürlüğündedir |
| Saklama | Liste, kart, etiket, kontrol listesi, ek ve bağlantı arşivlenir ya da kaldırılır ve kayıtta kalır; yorum geri çekilir, metni saklanır. Her değişiklik laboratuvarın denetim izine yazılır |
Özel pano ve kartları yalnız üyelerine görünür; denetim izini görme yetkisi olanlar (laboratuvar müdürü, kalite yöneticisi, sistem yöneticisi) özel panoların geçmişini de denetim izinde okuyabilir.
Kanıtlar
- ISO/IEC 17025 (2017 baskısı)
- Deney ve kalibrasyon laboratuvarlarının yetkinliğine ilişkin genel şartlar. Personelin yetkilendirilmesi ve yetkinliğinin izlenmesi §6.2.5'te, cihazın hizmete alınmadan önce doğrulanması §6.4.4'te, metotların geçerli kılınması §7.2.2'de, düzeltici faaliyetler §8.7'de yer alır. Kaynak: iso.org
Akreditasyon hazırlığı panosunu örnek bir laboratuvarda görmek için PureField LIMS hesap talebi oluşturun.
Sık sorulan sorular
Kart ile bağlı kayıt arasındaki ilişki nasıl işler?
Hangi şablonla başlamalı?
Özel pano ile laboratuvar panosu arasındaki fark nedir?
Panodaki değişiklikler nerede izlenir?
Termin yaklaşınca kim haberdar olur?
İlgili bağlantılar
- PureField LIMSProje panoları, doküman onay akışları ve 17025 uyum haritası.
- ISO/IEC 17025 doküman kontrolü nasıl yapılır?Onay akışı, revizyon, kontrollü kopya ve okudum-anladım.
- Yapay zeka ile ISO/IEC 17025 denetimine hazırlıkDenetim provası, hazırlık puanı ve YGG gündemi.
- Yapay zeka destekli LIMS nedir?Asistanın laboratuvardaki işleri ve kararın kimde kaldığı.
- LIMS nasıl seçilir?Laboratuvar yazılımı seçerken satıcıya sorulacak sorular.
