Ölçüm belirsizliği Excel şablonu: Nordtest ve GUM
Ölçüm belirsizliği, sonucun çevresinde ölçülen büyüklüğün değerinin bulunabileceği aralıktır. 18,4 ± 1,2 mg/L (k = 2), değerin yaklaşık %95 güvenle 17,2 ile 19,6 mg/L arasında olduğunu söyler. Bu Excel şablonu ISO/IEC 17025 §7.6 için iki yolu verir: kontrol numunesi ve yeterlilik testi verisinden Nordtest TR 537 hesabı ve bileşen bileşen GUM bütçesi.
Excel dosyası (.xlsx), beş sayfa: kullanım, u(Rw), u(bias), Nordtest sonucu ve GUM bütçesi.
E-posta adresinizi bir kodla doğrularız. Dosya iner, bir kopyası da e-postanıza gelir.
Bileşen başına bir satır, katkısı yanında
Tablo, dosyadaki örnek GUM bütçesinden: 1000 mg/L kalibrasyon standardı, c = 1000 × m × P / V. Kendi bileşenlerinizi yazdığınızda bölen, standart belirsizlik ve katkı yeniden hesaplanır.
| Bileşen | Sembol | Değer x_i | Birim | Belirsizlik (U, a, s, u) | Dağılım | k ya da n | ν (boş = ∞) | Bölen | u(x_i) | u(x_i)/x_i | Katkı, % |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kütle (tartım) | m | 100,28 | mg | 0,1 | Normal (U/k) | 2 | 2,0000 | 0,050000 | 0,000499 | %35,8 | |
| Saflık | P | 0,9999 | 0,0001 | Dikdörtgen (a/√3) | 1,7321 | 0,000058 | 0,000058 | %0,5 | |||
| Hacim: balon joje kalibrasyonu | V | 100 | mL | 0,1 | Üçgen (a/√6) | 2,4495 | 0,040825 | 0,000408 | %24,0 | ||
| Hacim: sıcaklık etkisi | V | 100 | mL | 0,084 | Dikdörtgen (a/√3) | 1,7321 | 0,048497 | 0,000485 | %33,9 | ||
| Hacim: dolum tekrarlanabilirliği | V | 100 | mL | 0,02 | A tipi (s/√n) | 1 | 9 | 1,0000 | 0,020000 | 0,000200 | %5,8 |
Nordtest'in üç sayısı: u(Rw), u(bias), U
Nordtest yolunda belirsizlik laboratuvarın kendi verisinden gelir. Değerler bağıl, yüzde olarak yazılır.
- u(Rw)
- Laboratuvar içi tekrarüretilebilirlik: aynı kontrol numunesinin farklı günlerde ölçülen sonuçlarının bağıl standart sapması. En az 20 sonuç önerilir.
- u(bias)
- Sistematik sapmanın payı. Yeterlilik testi turlarındaki sapmaların karekök ortalaması (RMS_bias) ile atanmış değerlerin belirsizliği u(Cref) birleştirilir.
- U
- Genişletilmiş belirsizlik: U = 2 × √(u(Rw)² + u(bias)²). k = 2 yaklaşık %95 güven düzeyi verir. Raporda iki anlamlı basamağa yukarı yuvarlanır.
Örnek: içme suyunda nitrat
Dosyadaki örnek veri: iyon kromatografisi, 24 kontrol sonucu ve 6 yeterlilik testi turu. Değerler dosyadaki formüllerle aynı hesaptan gelir.
| Gösterge | Örnekte | Nasıl hesaplanır |
|---|---|---|
| u(Rw) | %1,53 | Kontrol sonuçlarında s / ortalama × 100 |
| RMS_bias | %2,13 | √(Σ sapma² / n), turların yüzde sapmalarından |
| u(Cref) | %1,85 | Her turda s_R / √(laboratuvar sayısı), turların ortalaması |
| u(bias) | %2,82 | √(RMS_bias² + u(Cref)²) |
| u_c | %3,21 | √(u(Rw)² + u(bias)²) |
| U (k = 2) | %6,42 | 2 × u_c |
| Raporlanan U | %6,5 | İki anlamlı basamağa yukarı yuvarlanır (GUM 7.2.6) |
| Sonuç satırı | 18,4 ± 1,2 mg/L (k = 2) | U birim cinsinden yukarı yuvarlanır, sonuç aynı ondalık basamağa yuvarlanır |
Dağılım ve bölen
GUM bütçesinde her bileşenin standart belirsizliği, verilen değerin bölene bölünmesiyle bulunur. Dosyada dağılımı listeden seçersiniz, bölen formülle gelir.
| Dağılım | Bölen | Ne zaman |
|---|---|---|
| Normal (U/k) | k, sertifikadaki (çoğunlukla 2) | Kalibrasyon sertifikası U ve k verir: terazi, pipet, termometre. |
| Dikdörtgen (a/√3) | √3 ≈ 1,732 | Yalnız ± a sınırı bilinir: saflık, üretici toleransı, sıcaklık etkisi. |
| Üçgen (a/√6) | √6 ≈ 2,449 | Değerler sınırlardan çok merkeze yakındır: balon joje ve pipet toleransı. |
| U biçimli (a/√2) | √2 ≈ 1,414 | Değer çoğunlukla sınırlara yakındır: iki ayar noktası arasında gidip gelen oda sıcaklığı. |
| A tipi (s/√n) | √n | Tekrar ölçümlerin standart sapması; n, sonuçta ortalaması alınan okuma sayısıdır. |
| Standart belirsizlik (u) | 1 | u başka bir hesaptan hazır gelir. Bağıl bir u için (ör. 0,015 tekrarlanabilirlik RSD'si) değer sütununa 1 yazın. |
Şablonu dört adımda kullanın
- 1
Kontrol sonuçlarını yapıştırın
Ara kesinlik sayfasına aynı kontrol numunesinin sonuçlarını tarihleriyle yapıştırın. Sonuçlar farklı günleri, analistleri ve cihazları kapsasın; en az 20 sonuç girin.
- 2
Sapma satırlarını girin
Her yeterlilik testi turu bir satırdır: atanmış değer, sonucunuz, s_R ve laboratuvar sayısı. Referans malzeme için s_R yerine sertifikanın standart belirsizliğini yüzde olarak, laboratuvar sayısına 1 yazın.
- 3
Nordtest sonucunu okuyun
u_c, U ve bileşenlerin payı formülle gelir. Derişim seviyesini ve birimi girin; raporlanacak U ve sonuç satırı oluşur.
- 4
Gerekirse GUM bütçesi kurun
Modeli girdilerin çarpımı ve bölümü olan hesaplarda her belirsizlik kaynağını bir satıra yazın, dağılımı listeden seçin. Sonucu y hücresine yazınca U, ν_eff ve k hesaplanır.
Excel dosyası (.xlsx), beş sayfa: kullanım, u(Rw), u(bias), Nordtest sonucu ve GUM bütçesi.
E-posta adresinizi bir kodla doğrularız. Dosya iner, bir kopyası da e-postanıza gelir.
Dosyadaki sayfalar
- Nasıl kullanılır
- Adımlar, formüllerin açıklaması, raporlama kuralı ve kaynaklar.
- Ara kesinlik u(Rw)
- Kontrol numunesi sonuçları için 500 satır. n, ortalama, s ve u(Rw) yanda; 20 sonucun altında uyarı çıkar.
- Sapma u(bias)
- Yeterlilik testi turları ya da sertifikalı referans malzemeler için 50 satır. Satır başına sapma ve u(Cref); RMS_bias ve u(bias) yanda.
- Nordtest sonucu
- u_c, U, bileşenlerin payı ve raporlanan U. Derişim ve birim girildiğinde U birim cinsinden ve sonuç satırı.
- GUM bütçesi
- 12 bileşenlik bütçe: bölen, u(x_i), bağıl belirsizlik, katkı, ν_eff, k ve sonuç satırı. Dağılım tablosu altta.
Belirsizlik çalışması PureField LIMS'te
PureField LIMS'te ölçüm belirsizliği uygulamanın içinde hesaplanır: ekip aynı çalışmaya kendi değerlerini girer, sonuç e-imzayla onaylanır ve metoda uygulanan belirsizlik sonuçlara ve raporlara taşınır. PureField LIMS
Sık sorulan sorular
Nordtest ile GUM yöntemi arasındaki fark nedir?
u(Rw) için kaç kontrol sonucu gerekir?
Ölçüm belirsizliği raporda nasıl yazılır?
Yeterlilik testi yerine sertifikalı referans malzeme kullanılabilir mi?
Şablon hangi programlarda açılır?
Neden e-posta adresi istiyorsunuz?
